--- title: "EX-OX-TOX gasmeting: betekenis en uitleg | DKS Prevention" description: "EX-OX-TOX staat voor explosiegevaar, zuurstof en giftige gassen. Lees wat een gasanalist meet, in welke volgorde, en wanneer een gasmeting nodig is." url: https://dksprevention.com/kennisbank/ex-ox-tox-gasmeting --- Kennisbank # EX-OX-TOX: wat betekent het en wanneer meet u? ## Kort antwoord EX-OX-TOX is de standaard gasmeting vóór en tijdens werken met een gasrisico. EX meet het explosiegevaar, als percentage van de onderste explosiegrens. OX meet het zuurstofgehalte en TOX giftige gassen zoals zwavelwaterstof (H₂S) en koolmonoxide (CO). De resultaten komen op de werkvergunning: zonder goede meting start het werk niet. Wie in de petrochemie of de haven werkt, ziet het op elke werkvergunning staan: EX-OX-TOX. Het is de korte naam voor de drie dingen die een gasanalist meet voordat iemand een besloten ruimte betreedt of met heetwerk begint. Hieronder leest u wat elk deel betekent en hoe zo’n meting verloopt. ## EX: explosiegevaar EX staat voor de kans op een explosie of steekvlam. De meter geeft het gehalte aan brandbare gassen en dampen weer als percentage van de **onderste explosiegrens** (OEG, in het Engels LEL). Bij 100% LEL kan het mengsel ontbranden. Welke waarde nog aanvaardbaar is, staat in de werkvergunning. Voor heetwerk is dat meestal 0% of een zeer lage waarde. Voor andere werken ligt de alarmgrens vaak op 10% LEL. ## OX: zuurstof Normale buitenlucht bevat 20,9% zuurstof. In een besloten ruimte kan dat dalen, bijvoorbeeld door stikstof die gebruikt werd om een installatie inert te maken, door roest of door gisting. Te weinig zuurstof leidt zonder waarschuwing tot bewustzijnsverlies. Te veel zuurstof is ook gevaarlijk, omdat materialen dan veel sneller vuur vatten. De grenzen staan opnieuw in de werkvergunning. Vaak gaat het alarm af onder 19% en boven 23%. ## TOX: giftige gassen TOX staat voor toxische, dus giftige gassen. De meest gemeten zijn zwavelwaterstof (H₂S) en koolmonoxide (CO). Afhankelijk van het proces komen daar andere stoffen bij, zoals benzeen, ammoniak of chloor. De gemeten waarden worden vergeleken met de grenswaarden in de werkvergunning. ## Hoe verloopt een gasmeting? Een goede meting volgt een vaste werkwijze: 1. **Test de meter** vóór gebruik met een bumptest. 2. **Meet eerst de zuurstof**, dan het explosiegevaar en dan de giftige gassen. 3. **Meet op verschillende hoogtes**: zware gassen zoals H₂S en veel koolwaterstofdampen zakken naar de bodem, lichte gassen zoals methaan en waterstof stijgen. 4. **Meet ook in hoeken en achter obstakels**, waar gassen kunnen blijven hangen. 5. **Noteer de resultaten** op de werkvergunning, met tijdstip en handtekening. ## Eenmalig of doorlopend meten? Een eerste meting gebeurt vóór het betreden of vóór de start van het heetwerk. Daarna meet u doorlopend of op vaste tijdstippen, zoals de vergunning voorschrijft. Na een pauze, na een verandering in de installatie of bij twijfel meet u opnieuw. Bij werken in een [besloten ruimte](https://dksprevention.com/kennisbank/wanneer-is-een-mangatwacht-verplicht) draagt wie binnen werkt vaak ook een persoonlijke gasdetector. ## Wie mag de meting doen? Een gasmeting hoort uitgevoerd te worden door iemand die daarvoor opgeleid en gecertificeerd is, en die de resultaten op de werkvergunning registreert. Onze [gasanalisten](https://dksprevention.com/diensten/gasanalisten) doen dat dagelijks op industriële sites in de haven van Antwerpen, Gent en de rest van België. Zij werken samen met de [mangatwachten](https://dksprevention.com/diensten/mangatwachten) en [brandwachten](https://dksprevention.com/diensten/brandwachten) op dezelfde werf. Laatst bijgewerkt: 31 oktober 2026. Deze uitleg is algemeen. De regels van uw site, uw risicoanalyse en het advies van uw preventieadviseur gaan altijd voor. ## Veelgestelde vragen ### Wat is een 4-gasmeter? Een draagbare meter met vier sensoren: zuurstof (O₂), explosiegevaar (OEG, in het Engels LEL), zwavelwaterstof (H₂S) en koolmonoxide (CO). Hij dekt de meest voorkomende risico's. Voor andere giftige stoffen zijn extra sensoren of meetbuisjes nodig. ### Waarom meet u eerst de zuurstof? Omdat de sensor voor explosiegevaar zuurstof nodig heeft om betrouwbaar te meten. Bij een te laag zuurstofgehalte kan de EX-waarde te laag uitvallen en zo een vals gevoel van veiligheid geven. ### Hoe vaak moet een gasmeter getest worden? Doe vóór elk gebruik een bumptest: een korte controle met testgas die nagaat of alle sensoren reageren. Laat de meter daarnaast kalibreren volgens de voorschriften van de fabrikant en de procedures van de site. ## Gasanalist nodig voor uw project? Vraag een offerte aan met uw locatie, periode en gewenste bezetting. Wij bevestigen snel beschikbaarheid en tarief. - [Offerte aanvragen](https://dksprevention.com/contact?dienst=gasanalisten#offerte) - [Duc Nguyen: +32 484 14 50 97](tel:+32484145097) - [Ka Lung Wong: +32 487 74 30 12](tel:+32487743012) ## Gerelateerde diensten - [Gasanalisten](https://dksprevention.com/diensten/gasanalisten) - [Mangat- & veiligheidswachten](https://dksprevention.com/diensten/mangatwachten) - [Brandwachten](https://dksprevention.com/diensten/brandwachten) ## Brandwacht, mangatwacht of gasanalist nodig voor uw project of shutdown? Vraag vrijblijvend een offerte aan of bel ons rechtstreeks. Wij reageren snel – ook buiten de kantooruren. - [Offerte aanvragen](https://dksprevention.com/contact#offerte) - [Duc Nguyen: +32 484 14 50 97](tel:+32484145097) - [Ka Lung Wong: +32 487 74 30 12](tel:+32487743012)